{"id":24998,"date":"2023-11-06T19:08:33","date_gmt":"2023-11-06T19:08:33","guid":{"rendered":"https:\/\/5lo.lublin.pl\/?p=24998"},"modified":"2023-11-06T19:10:36","modified_gmt":"2023-11-06T19:10:36","slug":"historyczne-postaci-listopada","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/5lo.lublin.pl\/?p=24998","title":{"rendered":"HISTORYCZNE POSTACI LISTOPADA"},"content":{"rendered":"\n

1 listopada<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1752<\/strong><\/p>\n\n\n\n


W Kamie\u0144cu Podolskim urodzi\u0142 si\u0119 J\u00f3zef Zaj\u0105czek. By\u0142 polskim i francuskim genera\u0142em, politykiem, w czasie insurekcji ko\u015bciuszkowskiej (1794) cz\u0142onkiem Rady Najwy\u017cszej Narodowej, uczestnikiem wojen napoleo\u0144skich, namiestnikiem Kr\u00f3lestwa Polskiego. Do s\u0142u\u017cby wojskowej przyst\u0105pi\u0142 prawdopodobnie w wieku 16 lat. Bra\u0142 udzia\u0142 w konfederacji barskiej. S\u0142u\u017cy\u0142 w gwardii przybocznej Franciszka Ksawerego Branickiego, a nast\u0119pnie w oddziale dragon\u00f3w. Jako uczestnik insurekcji ko\u015bciuszkowskiej walczy\u0142 w bitwach pod Rac\u0142awicami, Che\u0142mem i Go\u0142kowem. Bra\u0142 udzia\u0142 w wyprawie Napoleonado Egiptui organizowa\u0142 na jego rozkaz Wojsko Polskie. J\u00f3zef Zaj\u0105czek zmar\u0142 28 lipca 1826r. w pa\u0142acu Namiestnikowskim w Warszawie. Nazwisko genera\u0142a J\u00f3zefa Zaj\u0105czka zosta\u0142o uwiecznione na \u0141uku Triumfalnym w Pary\u017cu. Dosta\u0142 tak\u017ce ziemie w Kaliskiem od Napoleona. Zosta\u0142 odznaczony Krzy\u017cem Komandorskim Orderu Virtuti Militari.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

1875<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W Piotrkowie Trybunalskim urodzi\u0142 si\u0119 Witold Chod\u017ako \u2013 polski lekarz, minister zdrowia publicznego i opieki spo\u0142ecznej oraz wolontariusz. Witold po uko\u0144czeniu studi\u00f3w i otrzymaniu dyplomu lekarskiego wyjecha\u0142 za granic\u0119, by pog\u0142\u0119bi\u0107 swoj\u0105 wiedz\u0119 z zakresu neurologii. Praktykowa\u0142 w zagranicznych szpitalach Pary\u017ca i Grazu. Trafi\u0142 te\u017c na oddzia\u0142 neurologiczny dr. J\u00f3zefa Babi\u0144skiego, pod kt\u00f3rego kierunkiem pisa\u0142 prac\u0119 \u201ePrzyczynek do kwestii objawu ruchu paluchowego babi\u0144skiego\u2019\u2019. Wydawa\u0142o si\u0119, \u017ce kariera doktora znajdowa\u0142a si\u0119 w rozkwicie, tymczasem po powrocie do kraju nie m\u00f3g\u0142 on znale\u017a\u0107 zatrudnienia w stolicy. Jako lekarz wolno praktykuj\u0105cy pracowa\u0142 w osadzie Zar\u0119by Ko\u015bcielne ko\u0142o Ma\u0142kini. Po jakim\u015b czasie przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Lublina, gdzie zosta\u0142 asystentem w prywatnej lecznicy dla chorych psychicznie, prowadzonej przez W\u0142adys\u0142awa Olechnowicza. W 1902 r. zosta\u0142 nadetatowym, czyli wci\u0105\u017c bezp\u0142atnym, asystentem w Szpitalu \u015bw. Wincentego \u00e0 Paulo w Lublinie, w nast\u0119pnym roku awansowa\u0142 na ordynatora Szpitala \u015bw. Jana Bo\u017cego w tym\u017ce mie\u015bcie. Potem wiod\u0142o mu si\u0119 ju\u017c lepiej \u2013 zosta\u0142 dyrektorem Szpitala dla Psychicznie i Nerwowo Chorych w Kochan\u00f3wce ko\u0142o \u0141odzi (istniej\u0105cym do dzi\u015b), gdzie pracowa\u0142 od 1907 do 1914 r. W roku 1914 zawar\u0142 zwi\u0105zek ma\u0142\u017ce\u0144ski z Helen\u0105 Witkowsk\u0105. Podczas II wojny \u015bwiatowej zajmowa\u0142 si\u0119 sprawami zdrowotnymi mieszka\u0144c\u00f3w Warszawy. Po wojnie kierowa\u0142 Zarz\u0105dem Warszawskiego Towarzystwa Pomocy Lekarskiej i Opieki nad Umys\u0142owo i Nerwowo Chorymi, udziela\u0142 si\u0119 w Naczelnej Izbie Lekarskiej i Pa\u0144stwowej Radzie Zdrowia. Od 1945 r. pracowa\u0142 jako profesor Katedry Higieny Og\u00f3lnej na Wydziale Lekarskim UMCS. Jego zas\u0142ug\u0105 jest zainicjowanie i stworzenie Zespo\u0142u Naukowo-Badawczego dla Chor\u00f3b Zawodowych Wsi, przekszta\u0142conego w Instytut Medycyny i Higieny Wsi w Lublinie, nosz\u0105cy dzi\u015b jego imi\u0119. <\/p>\n\n\n\n

W trackie swojej pracy stworzy\u0142 podstawy:<\/p>\n\n\n\n

– ustawodawstwa sanitarnego i koordynowa\u0142 scalenie systemu opieki zdrowotnej z obszar\u00f3w by\u0142ych zabor\u00f3w<\/p>\n\n\n\n

– pracy lekarzy<\/p>\n\n\n\n

– podstawy prawne wielu obszar\u00f3w dzia\u0142ania s\u0142u\u017cby zdrowia<\/p>\n\n\n\n


Ponadto jako zwolennik eugeniki, propagandowa\u0142 dzia\u0142ania i metody eugeniczne. Jednak\u017ce najwa\u017cniejszym polem aktywno\u015bci Chod\u017aki by\u0142a walka z epidemiami<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

3 listopada 1920<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W Drohobyczu urodzi\u0142 si\u0119 Maciej Aleksy Dawidowski. By\u0142 on znany jako \u201eAlek\u201d \u2013 bohater ksi\u0105\u017cki Aleksandra Kami\u0144skiego \u201eKamienie na szaniec\u201d. By\u0142 instruktorem harcerskim, sier\u017cantem podchor\u0105\u017cym Armii Krajowej. Ojciec Macieja by\u0142 in\u017cynierem technologiem, a matka \u2013 in\u017cynierem chemikiem. Tu\u017c przed wybuchem II wojny \u015bwiatowej uko\u0144czy\u0142 Gimnazjum im. Stefana Batorego. By\u0142 cz\u0142onkiem 23 Warszawskiej Dru\u017cyny Harcerzy im. Boles\u0142awa Chrobrego \u201ePomara\u0144czarnia\u201d. Przyst\u0105pi\u0142 do tajnej organizacji PLAN, wspomagaj\u0105c j\u0105 w drobnych dzia\u0142aniach sabota\u017cowych. Nast\u0119pnie Alek dzia\u0142a\u0142 jako \u0142\u0105cznik z osadzonymi m.in. na Pawiaku. W 1941 r. wraz z innymi harcerzami z 23 WDH wst\u0105pi\u0142 do Szarych Szereg\u00f3w chor\u0105gwi warszawskiej. Zosta\u0142 dow\u00f3dc\u0105 dru\u017cyn\u0105 w hufcu \u201eMokot\u00f3w G\u00f3rny\u201d, kt\u00f3rym kierowa\u0142 Tadeusz \u201eZo\u015bka\u201d Zawadzki. Pod koniec 1942 r. musia\u0142 ukrywa\u0107 si\u0119 w maj\u0105tku Olesinek. Po odbyciu szkolenia zosta\u0142 podharcmistrzem. Bra\u0142 udzia\u0142 w akcjach rozbrojeniowych. Alek uczestniczy\u0142 w akcji pod Arsena\u0142em, zorganizowanej w celu odbicia Janka Bytnara, \u201eRudego\u201d, aresztowanego i torturowanego przez gestapo. Zosta\u0142 ci\u0119\u017cko ranny w brzuch. Mimo operacji zmar\u0142 30 marca 1943 r.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n


7 listopada 1867<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W Warszawie urodzi\u0142a si\u0119 Maria Sk\u0142odowska-Curie – fizyk i chemik, narodowo\u015bci polskiej. Obywatelka polska i francuska, wi\u0119kszo\u015b\u0107 \u017cycia sp\u0119dzi\u0142a we Francji, tam te\u017c rozwin\u0119\u0142a swoj\u0105 karier\u0119 naukow\u0105. Profesor Sorbony, autorka pionierskich prac z chemii j\u0105drowej. Do jej najwi\u0119kszych dokona\u0144 nale\u017c\u0105: opracowanie teorii promieniotw\u00f3rczo\u015bci, technik rozdzielania izotop\u00f3w promieniotw\u00f3rczych oraz odkrycie dw\u00f3ch nowych pierwiastk\u00f3w \u2014 radu i polonu. Pod jej osobistym kierunkiem prowadzono te\u017c pierwsze w \u015bwiecie badania nad leczeniem raka za pomoc\u0105 promieniotw\u00f3rczo\u015bci. Dwukrotnie wyr\u00f3\u017cniona Nagrod\u0105 Nobla za osi\u0105gni\u0119cia naukowe, po raz pierwszy w 1903 z fizyki wraz z m\u0119\u017cem i Henrim Becquerelem za badania nad odkrytym przez Becquerela zjawiskiem promieniotw\u00f3rczo\u015bci, po raz drugi w 1911 z chemii za wydzielenie czystego radu. Do dzi\u015b pozostaje jedyn\u0105 kobiet\u0105, kt\u00f3ra t\u0119 nagrod\u0119 otrzyma\u0142a dwukrotnie, a tak\u017ce jedynym uczonym w historii uhonorowanym nagrod\u0105 Nobla w dw\u00f3ch r\u00f3\u017cnych dziedzinach nauk przyrodniczych (fizyki i chemii). Prekursor nowej ga\u0142\u0119zi chemii \u2014 radiochemii. W 1894 r. pozna\u0142a swojego przysz\u0142ego m\u0119\u017ca, Francuza Pierre’a Curie, kt\u00f3ry by\u0142 w tym czasie doktorantem w laboratorium Becquerela. Pobrali si\u0119 w 1895 roku. Dzi\u0119ki jej wysi\u0142kom i bezpo\u015bredniej pomocy rozwin\u0119\u0142y si\u0119 badania nad promieniotw\u00f3rczo\u015bci\u0105 w Warszawskiej Pracowni Radiologicznej, a w 1932 r. ze sk\u0142adek ca\u0142ego spo\u0142ecze\u0144stwa powsta\u0142 Instytut Radowy w Warszawie. Maria Sk\u0142odowska ofiarowa\u0142a w\u00f3wczas 1 gram radu dla potrzeb leczniczych, a pieni\u0105dze na cenny dar o warto\u015bci oko\u0142o 80.000 $ zebra\u0142a w\u015br\u00f3d kobiet ameryka\u0144skiej Polonii. Instytut do II wojny \u015bwiatowej prowadzi\u0142 zar\u00f3wno dzia\u0142alno\u015b\u0107 lecznicz\u0105, jak i naukow\u0105. W 1914 roku po wybuchu I wojny \u015bwiatowej zorganizowa\u0142a wojskowe lecznictwo radiologiczne. By\u0142a wsp\u00f3\u0142za\u0142o\u017cycielk\u0105 Instytutu Radowego w Pary\u017cu, zwanym \u201eInstytut Curie\u201d. Niestety ci\u0105g\u0142y kontakt z promieniowaniem i brak nale\u017cytego zabezpieczenia, sprawi\u0142, i\u017c uczona zachorowa\u0142a na nieuleczaln\u0105 chorob\u0119. Zmar\u0142a 4 lipca 1934 roku w Passy.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

10 listopada<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1483<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W Einsleben w hrabstwie Mansfeld urodzi\u0142 si\u0119 Ojciec Reformacji \u2013 Marcin Luter. W latach 1498\u20131501 ucz\u0119szcza\u0142 do szko\u0142y katedralnej w Eisenach, a w roku 1501 rozpocz\u0105\u0142 studnia na uniwersytecie w Erfurcie. W 1505 r. uko\u0144czy\u0142 studia z tytu\u0142em magistra sztuk i zgodnie z \u017cyczeniem ojca zamierza\u0142 kontynuowa\u0107 studia na wydziale prawa. Jednak w trakcie podr\u00f3\u017cy z domu rodzinnego w Mansfeld do Erfurtu 2 lipca 1505 r. niedaleko miejscowo\u015bci Stotterheim zaskoczy\u0142a go ci\u0119\u017cka burza, kt\u00f3rej do\u015bwiadczenie odebra\u0142 jako wyraz gniewu Bo\u017cego. Pod wp\u0142ywem tych prze\u017cy\u0107 postanowi\u0142 zosta\u0107 zakonnikiem. 17 lipca 1505 r. wst\u0105pi\u0142 do zakonu 16 augustian\u00f3w w Erfurcie. Dwa lata p\u00f3\u017aniej przyj\u0105\u0142 \u015bwi\u0119cenia kap\u0142a\u0144skie, a w 1508 r., na polecenie Johannesa von Staupitza, swego prze\u0142o\u017conego i spowiednika, przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Wittenbergi, by na tamtejszym nowo otwartym uniwersytecie kontynuowa\u0107 studia teologiczne. W marcu 1509 r. jako baka\u0142arz podj\u0105\u0142 si\u0119 prowadzenia wyk\u0142ad\u00f3w z etyki i teologii. W 1512 r., po uzyskaniu stopnia doktora teologii, rozpocz\u0105\u0142 wyk\u0142ady z biblistyki. W 1511 r. jako wys\u0142annik swej kongregacji zakonnej odwiedzi\u0142 Rzym. Panuj\u0105ce w siedzibie papieskiej rozpr\u0119\u017cenie obyczajowe wywar\u0142o na m\u0142odym niemieckim zakonniku negatywne wra\u017cenie i zaci\u0105\u017cy\u0142o na jego obrazie instytucji papiestwa. Od czasu wst\u0105pienia do klasztoru i p\u00f3\u017aniej w trakcie prowadzenia wyk\u0142ad\u00f3w zmaga\u0142 si\u0119 on z problemem w\u0142asnej niedoskona\u0142o\u015bci w kontek\u015bcie wymaga\u0144 stawianych cz\u0142owiekowi przez Boga. Codzienna pokuta i zakonna asceza nie by\u0142y w stanie uspokoi\u0107 jego sumienia. Te duchowe zmagania i w\u0105tpliwo\u015bci koncentrowa\u0142y si\u0119 wok\u00f3\u0142 pytania: \u201ejak mog\u0119 odnale\u017a\u0107 \u0142askawego Boga?\u201d. Prze\u0142omowe znaczenie dla jego duchowego rozwoju mia\u0142o odkrycie znaczenia Bo\u017cej sprawiedliwo\u015bci w trakcie medytacji nad fragmentem Listu ap. Paw\u0142a do Rzymian (1,17). Odkrycie to doprowadzi\u0142o Lutra do radykalnego zanegowania struktur \u015bredniowiecznej teologii scholastycznej, w kt\u00f3rej istotn\u0105 rol\u0119 w zbawieniu cz\u0142owieka odgrywa jego wolna wola i wsp\u00f3\u0142praca z Bo\u017c\u0105 \u0142ask\u0105 w dziele zbawienia. Dalsze wydarzenia by\u0142y konsekwencj\u0105 owego odkrycia. Protest przeciw sprzeda\u017cy odpust\u00f3w (95 tez przeciwko odpustom z 31 pa\u017adziernika 1517 r.), dysputa heidelberska i nag\u0142y wzrost popularno\u015bci pism Lutra w tym okresie spowodowa\u0142y reakcj\u0119 ze strony Ko\u015bcio\u0142a. W Rzymie rozpocz\u0105\u0142 si\u0119 proces o herezj\u0119 przeciwko wittenberskiemu teologowi. W pa\u017adzierniku 1518 r. w Augsburgu odby\u0142o si\u0119 przes\u0142uchanie Lutra przez kardyna\u0142a Kajetana. Mimo nacisk\u00f3w ze strony papieskiego emisariusza Wittenberczyk nie odwo\u0142a\u0142 swych te\u017c, powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na autorytet Biblii. Jedynie opiece ze strony wp\u0142ywowego ksi\u0119cia elektora saskiego Fryderyka M\u0105drego zawdzi\u0119cza\u0142 Luter pozostanie na wolno\u015bci i mo\u017cliwo\u015b\u0107 dalszego g\u0142oszenia hase\u0142 reformacyjnych. W 1519 r. odby\u0142a si\u0119 w Lipsku dysputa, w kt\u00f3rej wittenberski profesor zmierzy\u0142 si\u0119 ze swym g\u0142\u00f3wnym oponentem, teologiem obozu papieskiego Johannesem Eckiem. Dysputa ta przekona\u0142a Lutra, \u017ce zmian wymaga nie tylko doktryna, ale r\u00f3wnie\u017c organizacja Ko\u015bcio\u0142a. W 1520 r. wyda\u0142 swe najwa\u017cniejsze dzie\u0142a, tzw. pisma programowe, w kt\u00f3rych wy\u0142o\u017cy\u0142 sw\u0105 doktryn\u0119 o usprawiedliwieniu i zawar\u0142 postulaty reformy Ko\u015bcio\u0142a. Do ostatecznego zerwania z Ko\u015bcio\u0142em rzymskim dosz\u0142o 10 grudnia 1520 r., kiedy Luter spali\u0142 w Wittenberdze bull\u0119 papiesk\u0105 Exsurge domine, zawieraj\u0105c\u0105 zapowied\u017a ekskomuniki. Wykluczenie Lutra z Ko\u015bcio\u0142a nast\u0105pi\u0142o ju\u017c w styczniu 1521 r., na mocy kolejnej bulli papieskiej \u2013 Decet Romanum Pontificem. Dzi\u0119ki zabiegom elektora Fryderyka M\u0105drego wezwano Lutra na przes\u0142uchanie przed oblicze cesarza w trakcie sejmu w Wormacji. Stoj\u0105c przed cesarzem i zgromadzonymi tam ksi\u0105\u017c\u0119tami, odm\u00f3wi\u0142 odwo\u0142ania swych tez i stwierdzi\u0142, \u017ce dop\u00f3ki nie zostanie przekonany o swym b\u0142\u0119dzie na podstawie \u015bwiadectwa Pisma \u015awi\u0119tego, nie zmieni swego stanowiska, bo \u201edzia\u0142anie wbrew sumieniu nie jest ani pewne, ani zbawienne\u201d. Sejm og\u0142osi\u0142 Lutra banit\u0105, a on opu\u015bci\u0142 Wormacj\u0119 i znalaz\u0142 schronienie w dobrach ksi\u0119cia Fryderyka, na zamku w Wartburgu. Tam przet\u0142umaczy\u0142 na j\u0119zyk niemiecki Nowy Testament. Jednak ju\u017c w 1522 r. musia\u0142 opu\u015bci\u0107 swe schronienie, by uspokoi\u0107 sytuacj\u0119 religijn\u0105 w Wittenberdze, gdzie pod jego nieobecno\u015b\u0107 ruch reformacyjny zacz\u0105\u0142 si\u0119 bardzo szybko radykalizowa\u0107. Wraz z gronem zaufanych przyjaci\u00f3\u0142 i uczni\u00f3w podejmuje si\u0119 dzie\u0142a odnowy Ko\u015bcio\u0142a poprzez jego reformowanie w poszczeg\u00f3lnych miastach i krajach Rzeszy Niemieckiej. Reforma ta oznacza\u0142a zerwanie z Ko\u015bcio\u0142em rzymskokatolickim, ustanowienie Biblii jako jedynego autorytetu w sprawach wiary, wprowadzenie Komunii pod dwiema postaciami, zniesienie celibatu ksi\u0119\u017cy, likwidacj\u0119
klasztor\u00f3w, zak\u0142adanie ewangelickich szk\u00f3\u0142 i kas zapomogowych dla wd\u00f3w, sierot i ubogich.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

1884<\/strong><\/p>\n\n\n\n


W Warszawie urodzi\u0142a si\u0119 Zofia Na\u0142kowska (zmar\u0142a 17 grudnia 1954r. w Warszawie). To polska pisarka, publicystka i dramatopisarka, pos\u0142anka do Krajowej Rady Narodowej oraz na Sejm Ustawodawczy i Sejm PRL I kadencji, cz\u0142onkini Polskiego Komitetu Obro\u0144c\u00f3w Pokoju w 1949 roku. Uko\u0144czy\u0142a pensj\u0119 w Warszawie. Studiowa\u0142a histori\u0119, geografi\u0119, ekonomi\u0119 i j\u0119zykoznawstwo na tajnym Uniwersytecie Lataj\u0105cym. Dzia\u0142aczka organizacji kobiecych. W 1953 roku otrzyma\u0142a nagrod\u0119 pa\u0144stwow\u0105 I stopnia za ca\u0142okszta\u0142t tw\u00f3rczo\u015bci. Zosta\u0142a pochowana w Alei Zas\u0142u\u017conych na Cmentarzu Wojskowym na Pow\u0105zkach. By\u0142a cz\u0142onkini\u0105 Polskiej Akademii Literatury, najwa\u017cniejszej instytucji \u017cycia literackiego II Rzeczypospolitej. W 1936 roku zosta\u0142a laureatk\u0105 Z\u0142otego Wawrzynu Polskiej Akademii Literatury. By\u0142a laureatk\u0105 wielu nagr\u00f3d i wyr\u00f3\u017cnie\u0144 literackich. Za powie\u015b\u0107 pt. „Granica” w roku 1936 otrzyma\u0142a Pa\u0144stwow\u0105 Nagrod\u0119 Literack\u0105. Po raz drugi uhonorowano pisark\u0119 t\u0105 nagrod\u0105 w 1953 roku. \u00a0<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

11 listopada 1837<\/strong> <\/p>\n\n\n\n


W Ottyniowicach na terytorium Ukrainy urodzi\u0142 si\u0119 Artur\u00a0Grottger. By\u0142 on jednym z czo\u0142owych przedstawicieli romantyzmu w malarstwie polskim \u2013 artysta, walcz\u0105cy za pomoc\u0105 sztuki o niepodleg\u0142o\u015b\u0107 ojczyzny. Jego mistrzowskie obrazy trafia\u0142y w czu\u0142e struny Polak\u00f3w, apelowa\u0142y do ich patriotycznych uczu\u0107 i wzmacnia\u0142y kult romantycznego bohaterstwa. Rysowa\u0142 i malowa\u0142 sceny batalistyczne, konie, zaprz\u0119gi, polowania, karykatury. W historii polskiej sztuki zapisa\u0142 si\u0119 g\u0142\u00f3wnie jako tw\u00f3rca rysunkowych cykl\u00f3w patriotycznych, kt\u00f3re \u2013 wielokrotnie reprodukowane \u2013 wesz\u0142y do kanonu sztuki narodowej. 16 pa\u017adziernika 1851 do Lwowa przyby\u0142 r\u00f3wnie\u017c cesarz austriacki Franciszek J\u00f3zef I.\u00a0 Artur Grottger namalowa\u0142 wjazd monarchy do miasta. Gdy cesarz otrzyma\u0142 akwarel\u0119, ufundowa\u0142 m\u0142odemu arty\u015bcie stypendium (20 gulden\u00f3w miesi\u0119cznie), nakazuj\u0105c mu podj\u0105\u0107 studia artystyczne w Krakowie, a nast\u0119pnie w Wiedniu. Grottger zakocha\u0142 si\u0119 ze wzajemno\u015bci\u0105 w Wandzie Monn\u00e9, kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 jego muz\u0105 (jej wizerunek pojawia si\u0119 prawie w ka\u017cdej kobiecej postaci, jak\u0105 narysowa\u0142). Niestety rodzina Wandy sprzeciwia\u0142a si\u0119 temu zwi\u0105zkowi z uwagi na stan zdrowia i problemy finansowe artysty. W czasie Powstania Styczniowego anga\u017cowa\u0142 si\u0119 w pomoc dla uchod\u017ac\u00f3w. Niestety straci\u0142 stypendium cesarza Franciszka J\u00f3zef I, po tym jak 23 grudnia w mieszkaniu Artura Grottgera aresztowano Polaka podejrzanego o dzia\u0142alno\u015b\u0107 spiskow\u0105. Artysta popad\u0142 w bied\u0119 i musia\u0142 wyjecha\u0107 z Wiednia. Wyjecha\u0142 do Francji z nadziej\u0105 na odniesienie sukcesu, jednak choroba p\u0142uc bardzo utrudnia\u0142a mu prac\u0119. Ci\u0119\u017cko chory na gru\u017alic\u0119 Artur Grottger zmar\u0142 13 grudnia w uzdrowisku Am\u00e9lie-les-Bains-Palalda (Francja). Narzeczona sprowadzi\u0142a zw\u0142oki artysty do Lwowa 4 lipca 1868. Artur Grottger zosta\u0142 pochowany w miejscu, kt\u00f3re podobno kiedy\u015b sam wybra\u0142 podczas wsp\u00f3lnego spaceru z narzeczon\u0105. Sze\u015b\u0107 lat po pogrzebie, lwowski rze\u017abiarz i przyjaciel malarza \u2013 Parys Filippi, wykona\u0142 pomnik, kt\u00f3ry stan\u0105\u0142 na grobie artysty.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

12 listopada 1922<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W \u017bytomierzu na terenie Ukrainy urodzi\u0142 si\u0119 Tadeusz\u00a0Borowski. We wczesnym dzieci\u0144stwie prze\u017cy\u0142 kolektywizacj\u0119 i g\u0142\u00f3d. Ojciec, Stanis\u0142aw, zosta\u0142 w 1926 wywieziony do pracy przy budowie kana\u0142u bia\u0142omorskiego, matka, Teofila, w 1930 trafi\u0142a na Syberi\u0119. Tadeusza wychowywa\u0142a ciotka, jego starszy brat Juliusz zamieszka\u0142 w internacie. W 1932 Stanis\u0142aw Borowski wr\u00f3ci\u0142 z zes\u0142ania do Polski. Synowie do\u0142\u0105czyli do niego po samodzielnej podr\u00f3\u017cy przez Kij\u00f3w i Moskw\u0119. Zamieszkali w Warszawie, dok\u0105d w 1934 powr\u00f3ci\u0142a te\u017c matka. Mimo trudno\u015bci finansowych rodziny Tadeusz Borowski ucz\u0119szcza\u0142 do Gimnazjum im. Tadeusza Czackiego. Po wybuchu drugiej wojny \u015bwiatowej kontynuowa\u0142 nauk\u0119 na tajnych kompletach, wiosn\u0105 1940 zda\u0142 matur\u0119. Jesieni\u0105 zapisa\u0142 si\u0119 na podziemn\u0105 polonistyk\u0119 Uniwersytetu Warszawskiego, gdzie by\u0142 jednym z najlepszych student\u00f3w. R\u00f3wnocze\u015bnie zajmowa\u0142 si\u0119 tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 poetyck\u0105 i zarabia\u0142 jako magazynier w firmie handlowej na Pradze, na Skaryszewskiej. Bra\u0142 udzia\u0142 w \u017cyciu kulturalnym, nale\u017ca\u0142 do lewicuj\u0105cego \u015brodowiska skupionego wok\u00f3\u0142 miesi\u0119cznika „Droga”. W \u017cyciu osobistym zwi\u0105zany by\u0142 z Mari\u0105 Rundo, zwan\u0105 Tu\u015bk\u0105, pierwowzorem bohaterki z tomu opowiada\u0144 „Po\u017cegnanie z Mari\u0105”. Debiutowa\u0142 w 1942 cyklem poetyckim „Gdziekolwiek ziemia…” (odbity na powielaczu, wydany anonimowo). Kontynuuj\u0105cy nurt przedwojennego katastrofizmu (Czechowicz, Mi\u0142osz, Seby\u0142a, Zag\u00f3rski) cykl przyni\u00f3s\u0142 g\u0142\u0119boko pesymistyczn\u0105 wizj\u0119 kosmicznego zniszczenia, wobec kt\u00f3rego jednostka jest bezradna. Katastrofa w rozumieniu Borowskiego jest nieuchronna i immanentnie wpisana w porz\u0105dek wszech\u015bwiata. Swoj\u0105 wizj\u0119 ko\u0144ca poeta przedstawi\u0142 w patetycznych heksametrach, odwo\u0142uj\u0105c si\u0119 do obraz\u00f3w biblijnych, przede wszystkim z „Apokalipsy” \u015bw. Jana („Je\u017ad\u017acy Apokalipsy”). Kolejny tom, „Arkusz poetycki nr 2”, ukaza\u0142 si\u0119 w 1944 nak\u0142adem „Drogi”. Zawiera\u0142 sze\u015b\u0107 erotyk\u00f3w Borowskiego, klasycyzuj\u0105cych w formie, podkre\u015blaj\u0105cych rol\u0119 mi\u0142o\u015bci – ostoi cz\u0142owiecze\u0144stwa z zdegradowanym \u015bwiecie. 25 lutego 1943 Borowski zosta\u0142 aresztowany w mieszkaniu przyjaci\u00f3\u0142 i wywieziony na Pawiak (z wi\u0119ziennego okna obserwowa\u0142 likwidacj\u0119 getta), a nast\u0119pnie do Auschwitz. Dzie\u0144 przed nim gestapo schwyta\u0142o Mari\u0119 – trafi\u0142a do obozu kobiecego w Birkenau. W obozie Borowski pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 sanitariusza. Pisa\u0142 wtedy wiersze oraz cenione przez wsp\u00f3\u0142wi\u0119\u017ani\u00f3w piosenki i kol\u0119dy obozowe. Od wiosny 1944 wysy\u0142a\u0142 do odnalezionej w Birkenau Marii listy, wykorzystane. Na pocz\u0105tku czerwca 1946 powr\u00f3ci\u0142 do Warszawy. W listopadzie do kraju wr\u00f3ci\u0142a Maria, nied\u0142ugo potem wzi\u0119li \u015blub. Borowski uko\u0144czy\u0142 studia, otrzyma\u0142 stanowisko asystenta w Korbutianum [Gabinet Filologiczny Towarzystwa Naukowego Warszawskiego], by\u0142 cz\u0142onkiem redakcji „\u015awiata M\u0142odych” i miesi\u0119cznika „Nurt”. Wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 z dwutygodnikiem „Pokolenie”, gdzie opublikowa\u0142 pamflet na powie\u015b\u0107 „Z otch\u0142ani” Zofii Kossak-Szczuckiej pt. „Alicja w krainie czar\u00f3w” (1947 nr 1). Zarzuca\u0142 w nim pisarce nierzetelne przedstawienie obozu w O\u015bwi\u0119cimiu, a szczeg\u00f3lnie brak rozliczenia z moralno\u015bci\u0105 obozow\u0105. Tekst wywo\u0142a\u0142 burzliw\u0105 dyskusj\u0119 w \u015brodowisku literackim i sta\u0142 si\u0119 przyczyn\u0105 licznych atak\u00f3w na Borowskiego. W\u0142asne do\u015bwiadczenia obozowe zawar\u0142 w zbiorze opowiada\u0144 „Po\u017cegnanie z Mari\u0105” (1948) i nowel „Kamienny \u015bwiat” (1948). Da\u0142 w nich obraz „cz\u0142owieka zlagrowanego”. Narrator „Po\u017cegnania z Mari\u0105” – vorarbeiter Tadek (mylnie uto\u017csamiany przez pierwszych krytyk\u00f3w z autorem) – przystosowuje si\u0119 do rzeczywisto\u015bci obozowej, podejmuj\u0105c walk\u0119 o \u017cycie i zgadzaj\u0105c si\u0119 na bierne uczestnictwo w zbrodni. Sam O\u015bwi\u0119cim jest wed\u0142ug Borowskiego logiczn\u0105 konsekwencj\u0105 rozwoju cywilizacji europejskiej, opartej na podboju i terrorze, a tak\u017ce dobrze zarz\u0105dzanym „przedsi\u0119biorstwem” eksploatacji cz\u0142owieka. Lata 1948 i 1949 przynosz\u0105 zwrot w \u015bwiadomo\u015bci Borowskiego. W lutym 1948 wst\u0105pi\u0142 do Polskiej Partii Robotniczej. W czerwcu 1949 wyjecha\u0142 na 10 miesi\u0119cy do Berlina, gdzie pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 attach\u00e9 kulturalno-prasowego i pracowa\u0142 dla wywiadu wojskowego. Po powrocie da\u0142 si\u0119 pozna\u0107 jako zdeklarowany komunista i dzia\u0142acz partyjny. Swoje pogl\u0105dy wyrazi\u0142 w artykule „Rozmowy” („Odrodzenie”, 1950, nr 8), stanowi\u0105cym socrealistyczne „wyznanie wiary” i bezwzgl\u0119dn\u0105 krytyk\u0119 dotychczasowej tw\u00f3rczo\u015bci. Od tego momentu Borowski zaj\u0105\u0142 si\u0119 przede wszystkim publicystyk\u0105. By\u0142 czo\u0142owym autorem „Nowej Kultury” i wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142 ze „Sztandarem M\u0142odych”. W swoich tekstach atakowa\u0142 kultur\u0119 zachodni\u0105, Ko\u015bci\u00f3\u0142 i \u015brodowiska katolickie. Sk\u0105din\u0105d jego socrealistyczne nowele dalekie s\u0105 od jednoznaczno\u015bci, silny jest w nich \u017cywio\u0142 satyry i szyderstwa. Tadeusz Borowski zmar\u0142 3 lipca 1951 roku, zaledwie kilka dni po narodzinach c\u00f3rki. Okoliczno\u015bci jego \u015bmierci s\u0105 niejasne, w zatruciu gazem dopatrywano si\u0119 samob\u00f3jstwa. Zosta\u0142 pochowany w Warszawie, na Cmentarzu
Wojskowym na Pow\u0105zkach.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

13 listopada 1806<\/strong><\/p>\n\n\n\n


W Wilnie urodzi\u0142a si\u0119 Emilia Plater. By\u0142a polsk\u0105 hrabiank\u0105 i pani\u0105 kapitan Wojska Polskiego w czasie powstania listopadowego. Gdy 29 listopada 1830r. w Warszawie wybuch\u0142o powstanie listopadowe, Emilia by\u0142a jedn\u0105 z pierwszych inicjatorek samodzielnego powstania na Litwie. Obci\u0119\u0142a sobie d\u0142ugie w\u0142osy i kaza\u0142a uszy\u0107 m\u0119skie ubranie. Mimo pocz\u0105tkowych sukcesom jej hufiec musia\u0142 zrezygnowa\u0107 z ostatecznego ataku na Dyneburg. Genera\u0142 Dezydery Ch\u0142apowski nada\u0142 Emilii Plater stopie\u0144 kapitana i powierzy\u0142 jej dow\u00f3dztwo 1 kompanii 1 Pu\u0142ku Piechoty Litewskiej. B\u0119d\u0105c na czele swojej kompanii wykaza\u0142a si\u0119 szczeg\u00f3ln\u0105 odwag\u0105 i zdoby\u0142a Rosienie, ubezpieczaj\u0105c tym samym flank\u0119 operacji o utrzymanie Kowna, kt\u00f3re jednak si\u0119 nie powiod\u0142o. Gdy pr\u00f3bowa\u0142a wraz z towarzyszami wej\u015b\u0107 do Kr\u00f3lestwa trudy dziesi\u0119ciodniowej podr\u00f3\u017cy okaza\u0142y si\u0119 zbyt wielkie, rozchorowa\u0142a si\u0119. Zosta\u0142a przeniesiona do wiejskiej chaty, gdzie pr\u00f3bowano j\u0105 wyleczy\u0107. Emilia Plater zmar\u0142a 23 grudnia 1831r.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

14 listopada 1878<\/strong><\/p>\n\n\n\n

We Lwowie urodzi\u0142 si\u0119 Leopold Staff. By\u0142 on jednym z najwybitniejszych polskich poet\u00f3w XX wieku. Jest kojarzony jako przedstawiciel klasycyzmu. Zwi\u0105zany by\u0142 r\u00f3wnie\u017c z dekadentyzmem i parnasizmem. Staff przynale\u017ca\u0142 do trzech epok literackich, w ka\u017cdej z nich odnajdywa\u0142 si\u0119 jako autorytet i wz\u00f3r dla m\u0142odych pisarzy. Postrzegany by\u0142 jako najwybitniejszy reprezentant nowej poezji. W ci\u0105gu sze\u015b\u0107dziesi\u0119ciu lat tw\u00f3rczego \u017cycia liryka Staffa podlega\u0142a wewn\u0119trznym przemianom, kt\u00f3rych sta\u0142ym elementem by\u0142o pojmowanie poezji jako ocalenia sumienia i nauki. Przebywa\u0142 we Francji i W\u0142oszech, a w czasie I wojny \u015bwiatowej w Charkowie, w okresie okupacji niemieckiej mieszka\u0142 w Warszawie, a pierwsze lata po wojnie sp\u0119dzi\u0142 w Krakowie. By\u0142 dwukrotnym laureatem literackiej Nagrody Pa\u0144stwowej. Otrzyma\u0142 r\u00f3wnie\u017c Nagrod\u0119 Pa\u0144stwow\u0105 I stopnia oraz ordery.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

18 listopada 1860<\/strong><\/p>\n\n\n\n


W Kury\u0142\u00f3wce na Ukrainie urodzi\u0142 si\u0119 Ignacy Jan\u00a0Paderewski. By\u0142 on polskim pianist\u0105, kompozytorem, dzia\u0142aczem niepodleg\u0142o\u015bciowym oraz politykiem. Paderewski mia\u0142 12 lat, gdy po raz pierwszy przyby\u0142 do Warszawy. Tu w\u00a0latach 1872-1878 od podstaw uczy\u0142 si\u0119 gry na fortepianie oraz kompozycji. W\u00a0czerwcu 1872 r. zda\u0142 ostatnie egzaminy. Na koncercie dyplomowym zagra\u0142 pierwsz\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 Koncertu a-moll Edwarda Griega, a\u00a0na popisie kompozytorskim zaprezentowa\u0142 pie\u015b\u0144 Dola swojego autorstwa (do s\u0142\u00f3w W\u0142adys\u0142awa Syrokomli). W\u00a0ten spos\u00f3b zosta\u0142 mu przyznany „patent” uko\u0144czenia Instytutu Muzycznego, dzi\u0119ki kt\u00f3remu, a\u00a0tak\u017ce dzi\u0119ki przychylno\u015bci dyrektora Apolinarego K\u0105tskiego, m\u00f3g\u0142 podj\u0105\u0107 prac\u0119 w\u00a0tym\u017ce Instytucie jako nauczyciel fortepianu w\u00a0klasie „ni\u017cszej”. Pod jego bezpo\u015brednim wp\u0142ywem prezydent Woodrow Wilson umie\u015bci\u0142 w swoim ultimatum uzale\u017cniaj\u0105cym podpisanie przez Stany Zjednoczone traktatu wersalskiego 13 punkt domagaj\u0105cy si\u0119 zgody stron traktatu na suwerenno\u015b\u0107 Polski \u2013 dzi\u0119ki kt\u00f3remu w traktacie zapisano utworzenie niepodleg\u0142ego pa\u0144stwa polskiego<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

19 listopada 1839<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W Pilznie urodzi\u0142 si\u0119 Emil \u0160koda – czeski in\u017cynier i przemys\u0142owiec. Jego nazwisko nosz\u0105 zak\u0142ady \u0160koda Transportation i \u0160koda Auto. Uko\u0144czy\u0142 gimnazjum w Chebie. Studiowa\u0142 cztery semestry in\u017cynierii mechanicznej w Pradze na Politechnice G\u00f3rniczej, a nast\u0119pnie studiowa\u0142 in\u017cynieri\u0119 na Wy\u017cszej Szkole Technicznej w Karlsruhe w Niemczech, a nast\u0119pnie zosta\u0142 g\u0142\u00f3wnym in\u017cynierem w ma\u0142ej fabryce maszyn w Pil\u017anie. W 1869 przej\u0105\u0142 fabryk\u0119 i rozpocz\u0105\u0142 jej rozbudow\u0119, m.in. poprzez budow\u0119 bocznicy kolejowej w roku 1886 i rozpocz\u0119cie produkcji broni dla armii Austro-W\u0119gier. Jego zak\u0142ady rozwija\u0142y si\u0119 w nast\u0119pnych latach, aby w roku 1899 przekszta\u0142ci\u0107 si\u0119 w Zak\u0142ady \u0160koda \u2013 najbardziej znane z produkcji broni w I wojnie \u015bwiatowej i II wojnie \u015bwiatowej.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

22 listopada 1890<\/strong><\/p>\n\n\n\n


W Lille we Francji urodzi\u0142 si\u0119 Charles de Gaulle. W 1916 roku wzi\u0119ty do niewoli w bitwie pod Verdun pi\u0119ciokrotnie podejmowa\u0142 pr\u00f3b\u0119 ucieczki i zosta\u0142 osadzony w obozie na je\u0144c\u00f3w \u201eniebezpiecznych\u201d. Po zako\u0144czeniu wojny w ramach francuskiej misji wojskowej przebywa\u0142 w Polsce jako instruktor, wzi\u0105\u0142 tak\u017ce udzia\u0142 w wojnie polsko-bolszewickiej, za co Rzeczpospolita odznaczy\u0142a go Srebrnym Krzy\u017cem Virtuti Militari. W 1921 roku powr\u00f3ci\u0142 do Francji, gdzie wyk\u0142ada\u0142 w swej macierzystej akademii wojskowej Saint-Cyr. Do\u015bwiadczenia I wojny \u015bwiatowej i wojny polsko-bolszewickiej zbudowa\u0142y w de Gaulle\u2019u przekonanie, \u017ce przysz\u0142o\u015bci\u0105 armii jest zmiana strategii z wojny pozycyjnej na manewrow\u0105, co musia\u0142o si\u0119 wi\u0105za\u0107 z unowocze\u015bnieniem uzbrojenia Od 1937 dowodz\u0105cy jednostkami pancernymi, w maju 1940 zosta\u0142 mianowany genera\u0142em brygady i mianowany podsekretarzem stanu w rz\u0105dzie Paule Reynaud. Sprzeciwiaj\u0105c si\u0119 kapitulacyjnej polityce swego dawnego dow\u00f3dcy, marsza\u0142ka P\u00e9taina, ewakuowa\u0142 si\u0119 do Londynu, sk\u0105d drog\u0105 radiow\u0105 wyg\u0142osi\u0142 do narodu francuskiego apel, wzywaj\u0105cy do dalszej walki przeciwko Niemcom. W latach 1959\u20131969 by\u0142 prezydentem Francji i tw\u00f3rc\u0105 nowej konstytucji ustanawiaj\u0105cej p\u00f3\u0142prezydencki system rz\u0105d\u00f3w.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

30 listopada<\/strong><\/p>\n\n\n\n

1427<\/strong><\/p>\n\n\n\n


W Krakowie urodzi\u0142 si\u0119 Kazimierz Jagiello\u0144czyk (zmar\u0142 7 czerwca 1492 w Grodnie). By\u0142 on kr\u00f3lem Polski z dynastii Jagiellon\u00f3w, synem W\u0142adys\u0142awa II Jagie\u0142\u0142y i Zofii Holsza\u0144skiej. Wielki ksi\u0105\u017c\u0119 litewski od roku 1440, obwo\u0142any wbrew protestom Polak\u00f3w. Zaproszony na polski tron w 1445 roku, po tym, jak jego starszy brat, W\u0142adys\u0142aw, poleg\u0142 w bitwie pod Warn\u0105. Koronowany dopiero dwa lata p\u00f3\u017aniej, po d\u0142ugim konflikcie, kt\u00f3rego pod\u0142o\u017cem by\u0142a konieczno\u015b\u0107 potwierdzenia szlacheckich przywilej\u00f3w. Po pocz\u0105tkowych trudno\u015bciach i rozbrojeniu trudnego sporu z pot\u0119\u017cnym biskupem krakowskim Zbigniewem Ole\u015bnickim, zyska\u0142 sobie ogromny autorytet, rz\u0105dz\u0105c krajem na mod\u0142\u0119 niemal absolutn\u0105. W 1471 roku Kazimierz Jagiello\u0144czyk osadzi\u0142 swojego najstarszego syna, W\u0142adys\u0142awa Jagiello\u0144czyka, na tronie czeskim. Zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 tak\u017ce w konflikt o koron\u0119 w\u0119giersk\u0105, kt\u00f3ra ostatecznie przypad\u0142a temu samemu potomkowi. Od 1454 roku a\u017c do \u015bmierci trwa\u0142 w jednym, zgodnym ma\u0142\u017ce\u0144stwie z El\u017cbiet\u0105 Rakuszank\u0105, przedstawicielk\u0105 rodu Habsburg\u00f3w. Doczeka\u0142 si\u0119 trzyna\u015bciorga dzieci, w tym sze\u015bciu syn\u00f3w.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

1874<\/strong><\/p>\n\n\n\n

W Blenheim Palace urodzi\u0142 si\u0119 Winston Churchill(zmar\u0142 24 stycznia 1965 w Londynie). Brytyjski polityk, przyw\u00f3dca, pisarz, premier Wielkiej Brytanii w XX wieku. Przyszed\u0142 na \u015bwiat w rodzinie arystokratycznej, jego ojcem by\u0142 lor Randolph Churchill. Uko\u0144czy\u0142 szko\u0142\u0119 wojskow\u0105. Od 1895 roku s\u0142u\u017cy\u0142 w kawalerii, jednocze\u015bnie opisuj\u0105c dzia\u0142ania wojsk brytyjskich w artyku\u0142ach prasowych i ksi\u0105\u017ckach. Wys\u0142any mi\u0119dzy innymi do Indii, Sudanu i Afryki Po\u0142udniowej. W 1899 roku schwytany przez Bur\u00f3w zorganizowa\u0142 brawurow\u0105 ucieczk\u0119, kt\u00f3ra przynios\u0142a mu spor\u0105 popularno\u015b\u0107. W 1900 roku zaanga\u017cowa\u0142 si\u0119 w \u017cycie polityczne kraju. Deputowany w Izbie Gmin, cz\u0142onek kilku gabinet\u00f3w rz\u0105dowych jako minister spraw wewn\u0119trznych i minister handlu. W latach 1911-1915 pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 pierwszego lorda Admiralicji. Podj\u0105\u0142 decyzj\u0119 o zako\u0144czonej sromotn\u0105 kl\u0119sk\u0105 operacji desantowej w cie\u015bninie dardanelskiej. Mimo spadaj\u0105cej na niego, szerokiej krytyki, szybko powr\u00f3ci\u0142 do rz\u0105du, mi\u0119dzy innymi jako minister zaopatrzenia wojskowego i minister kolonii. Aktywn\u0105 karier\u0119 polityczn\u0105 zako\u0144czy\u0142 jako kanclerz skarbu (1924-1929). Jego dzia\u0142ania, mi\u0119dzy innymi przywr\u00f3cenie funtowi parytetu z\u0142ota, doprowadzi\u0142y do szeroko zakrojonych strajk\u00f3w.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"<\/figure><\/div>\n\n\n

Autorzy: Kacper Pacho\u0142, Klaudia Kierepka, Kornelia Gro\u0144ska, Monika Ostrowska, Natalia Wolska<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

1 listopada 1752 W Kamie\u0144cu Podolskim urodzi\u0142 si\u0119 J\u00f3zef Zaj\u0105czek. By\u0142 polskim i francuskim genera\u0142em, politykiem, w czasie insurekcji ko\u015bciuszkowskiej (1794) cz\u0142onkiem Rady Najwy\u017cszej Narodowej, uczestnikiem wojen napoleo\u0144skich, namiestnikiem Kr\u00f3lestwa Polskiego. Do s\u0142u\u017cby wojskowej przyst\u0105pi\u0142 prawdopodobnie w wieku 16 lat. Bra\u0142 udzia\u0142 w konfederacji barskiej. S\u0142u\u017cy\u0142 w gwardii przybocznej Franciszka Ksawerego Branickiego, a nast\u0119pnie w […]<\/p>\n","protected":false},"author":29,"featured_media":24696,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,133],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/5lo.lublin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24998"}],"collection":[{"href":"https:\/\/5lo.lublin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/5lo.lublin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/5lo.lublin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/29"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/5lo.lublin.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=24998"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/5lo.lublin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24998\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":25015,"href":"https:\/\/5lo.lublin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/24998\/revisions\/25015"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/5lo.lublin.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/24696"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/5lo.lublin.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=24998"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/5lo.lublin.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=24998"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/5lo.lublin.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=24998"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}